Во една од црковните песни за пофалбата на светите браќа Кирил и Методиј,која е отпеана на вечерната богослужба се пее: ”Со какви пофални венци да ги украсиме богомудрите учители кои народите словенски,што седеа во мракот на незнаењето и во смртна сенка,ги просветлија со светлината на Евангелието”.

Заблескала неизгасливата светлина на Христовата наука по целото словенско пространство и настапи ден на нова историска судбина за словенските народи.Бидејќи многубоштвото било мрак на незнаењето и од тој мрак светите браќа ги извеле словенските народи во пределите на духовното знаење и ги направиле народи способни за културен и државен живот.Мракот на незнаењето,на религиозното,на моралното,на општественото незнаење,мракот без просветеност всушност и е таа смртна сенка.

Нивната мисија не била да ги описменат словенските народи како што не учеа,туку да ги просветлат со Евангелието и зборот Божји да стигне до нив на јазик разбирлив за сите народи.Пишувањето на азбуката имало многу повисока цел отколку само описменување.

Обичаите на Задушница се симболични. Со принесувањето на дарот симболично се претставува бесмртноста на човековата душа. Се носи вино, пченица и лепче. Виното ја претставува крвта Христова, лебот е телото Христово. Пченицата е симбол на воскресението. Додека житото не скапе, не може повторно да никне. Така и човекот не може да воскресне додека не умре.

Над гробот се палат свеќи. Тие го симболизираат царството Божјо зашто тоа е секогаш светло. Палејќи ја свеќата, луѓето се молат душата на мртвиот секогаш да биде во близина на Божјата светлост.

За Духовден кај народот, низ вековите, се врежало верувањето дека на Духовден се симнуваат душите на мртвите. Но, црквата вели нешто друго. Овој ден не е посветен на мртвите. Духовден е роденден на црквата. На овој ден во Ерусалим, Светиот Дух слегол над апостолите. Свети Петар одржал говор пред насобраниот народ и го проповедал словото Христово. Бидејќи се работи за слегување на Светиот Дух, подоцна, православниот народ тоа го поврзал со слегувањето на душата на покојникот. Мислејќи дека е исто, настанал обичајот да се оди на гробишта и на овој ден. Традиционално, на Духовден, гробиштата се посетуваат навечер и се седи до утрото. Народот верува дека таа ноќ ќе слезе душата на покојниот и ќе даде некаков знак.

“Религијата е природен феномен кој се раководи од еволуцијата и е субјект на научни истражувања како и секоја друга област” – Даниел Денет.

Но, како функционира верска заедница? Ќе го проширам и кон образованието, која како и религијата, претставуваат системи за контрола над толпа, преку законите, догмата, објективно-субјективната наука, од антропологија и историја, преку лингвистика итн. Идеалното перење на мозок се случува преку овие два система, кои некој сака во .мк да ги испреплете. Имено, клучна во религиската приказна е хипнозата, која се создава преку ритуал и полиморфизам (верба во светци и празници на ниво на една година, па имате повторување и национални празници со што ова делување се мултиплицира; со помош на државата); така што, како што ќе дефинира Фројд, континуираното катадневно повторување на молитви и илјада пати повторени зборови и догми кои делуваат аналгетски, всушност се основата на разумот на тие поединки, при што треба да се одговори прашањето: каков разум произлегува од таkва хипноза? Клучната карика која го води процесот се вика организирана релгија, тоа е нашиот проблем, цивилизациски, човечки, над-човечки; повторување, хипноза, ритуал. Што би било да нема структури кои ќе ја туркаат догмата, процесите на обожување, хипнозата?

Храмот, кој претставува една четвороаголна рушевина, има внатрешност составена од цела плејада на огромни, печурковидни камени склуптури во форма на фалуси. Некои од нив по височината достигнуваат и до метар и пол, а се смета дека биле подигнати како дел од некој ритуал при кој се искажувал почит кон фертилноста. Анатомски коректните камења за кои се вели дека до пред некоја година биле држени во стерилна состојба во музеј, оставаат сомнеж. Што ли тоа сакале да постигнат со овие облици нивните креатори? Постојат најразлични теории од поврзаноста со Инти, богот на сонцето, се до мислењето на други истражувачи дека тие повеќе биле заинтересирани за почвата диригирана од Пачамама, Големата Мајка богинка на земјата.

Оплакување на Христос, фреска Нерези, Скопје (1164 година)

…

та не сме ние толку мали
та не сме ние толку ситни
додека не бараат
на картата на Балканот
нашите Амбасадори
на добра волја
од мајка родени
со љубов оплодени
не прикажуваат
не афирмираат
не именуваат
како големи
меѓу најголемите.

Патување во себе – Надица Тренчева

Луѓето се зафатилеи си живееле, кој ковач, кој сточар, кој терзија. Но, никој од жителите на Кирена не можел да претпостави ниту во најлудите соништа дека столб на севкупното живеење и економија на градот ќе стане локалното растение Силфиум (Silphium), див разијан сличен на анасон, но многу многу поголем. Скапоценото растение кое имало семе во облик на срце се користело како лек, делувало против кашлица, разни болки и тртки, додека од исцедокот на засеченото растение се правел вкусен резок сок. Но сите овие благодети на силфиумот не биле ништо наспрам неговата двојна моќ во креветот, како контрацептивно средство и како афродизијак. Силфиумот бил надалеку и нашироко познат во античкиот свет. На сите познати и непознати јазици се раскажувало и се шепотело – по александриските пазари, во колосеумот римски, дворовите на кралска Пела, та се до распнатиот во пустина персиски шатор и слоновата корпа на индиските махараџи – “ќе водиме љубов се дури имаме силфиум“.

Прочка е еден од најславените празници поврзани со традиционални обичаи и многу карневали во Македонија и во пошироките балкански простори … Овој ден се искористува за посета на постарите од фамилијата за традиционално да им се побара прочка … се едно дали некј им згрешил или не … Обично се меси убава пита под вршник … онаа тенката па згужвана …. мммммммм … бабами ја викаше баница … и прекрасно ја правеше … на крај се амкаат јајца … демек оној кј ке го фати јајцето – само со помош на уста ке биде сречен и ке го служи здравјето … сето ова е пропратено со смеја и радост кај постарите …

деновиве имав насмевка во форма на срце.

деновиве срцето ми беше полно со вино и пиво.

деновиве беа слатки како колаче, уморни како Сизиф, и солени како пот.

деновиве ветерот дуваше посилно од моите зборови, а снегот не ме покриваше како тебе.

да ги достигнеш своите чекори

да и‘ побегнеш на сенката своја

и да направиш крилја златни

кога севишниот не те гледа

е тогаш

.

ќе сонуваш

а небото нема да е само за птиците